مفاهیم پایه‌ای نمودارها و انواع تایم‌فریم‌ها - درس دوم دوره تحلیل تکنیکال
درس رایگان

مفاهیم پایه‌ای نمودارها و انواع تایم‌فریم‌ها

درس دوم از دوره رایگان تحلیل تکنیکال - ابزارهای اصلی تحلیلگران بازار

زمان مطالعه: ۲۰ دقیقه
سطح: مقدماتی
آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۲

در درس اول با کلیات تحلیل تکنیکال آشنا شدید. در این درس، با ابزار اصلی تحلیلگران تکنیکال یعنی نمودارها و تایم‌فریم‌ها آشنا می‌شویم. درک این مفاهیم پایه، پیش‌نیاز یادگیری تمام تکنیک‌های پیشرفته تحلیل تکنیکال است.

نکته کلیدی این درس

انتخاب نوع نمودار مناسب و تایم‌فریم صحیح می‌تواند تفاوت بین یک تحلیل موفق و ناموفق را ایجاد کند. هر نمودار و تایم‌فریم برای هدف خاصی مناسب است.

انواع نمودارها در تحلیل تکنیکال

نمودارها ابزارهای بصری برای نمایش تغییرات قیمت در طول زمان هستند. سه نوع اصلی نمودار در تحلیل تکنیکال وجود دارد که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند:

نمودار خطی (Line Chart)

ساده‌ترین نوع نمودار که فقط قیمت بسته شدن هر دوره را به هم وصل می‌کند. برای مشاهده روند کلی قیمت مناسب است.

نمودار میله‌ای (Bar Chart)

هر میله نشان‌دهنده قیمت باز، بسته، بالا و پایین در یک دوره زمانی است. اطلاعات بیشتری نسبت به نمودار خطی ارائه می‌دهد.

نمودار شمعی (Candlestick)

پرکاربردترین نمودار در تحلیل تکنیکال. شمع‌های ژاپنی اطلاعات کاملی ارائه داده و الگوهای قیمتی را به وضوح نشان می‌دهند.

مقایسه انواع نمودارها
نمودار خطی
  • ساده و قابل درک
  • مناسب برای تشخیص روند
  • اطلاعات محدود
نمودار میله‌ای
  • اطلاعات کامل‌تر
  • مناسب تحلیل‌گران حرفه‌ای
  • پیچیده‌تر از خطی
نمودار شمعی
  • محبوب‌ترین نمودار
  • الگوهای قیمتی واضح
  • اطلاعات کامل قیمتی

آشنایی با نمودار شمعی ژاپنی

نمودار شمعی یا کندل استیک، بیش از ۳۰۰ سال پیش توسط معامله‌گران ژاپنی برنج ابداع شد و امروزه محبوب‌ترین نوع نمودار در تحلیل تکنیکال است. درک ساختار کندل‌ها برای هر تحلیلگر تکنیکال ضروری است.

ساختار یک کندل (شمع)
شمع صعودی (بولیش)
شمع نزولی (بیریش)
اجزای یک کندل:
  • بدنه (Body): فاصله بین قیمت باز و بسته
  • فتیله/سایه (Wick/Shadow): خطوط بالا و پایین بدنه
  • بالاترین قیمت (High): انتهای فتیله بالا
  • پایین‌ترین قیمت (Low): انتهای فتیله پایین
رنگ کندل‌ها:
  • سبز یا توخالی: قیمت بسته بالاتر از قیمت باز (صعودی)
  • قرمز یا توپر: قیمت بسته پایین‌تر از قیمت باز (نزولی)
مثال عملی: خواندن یک کندل

فرض کنید یک کندل صعودی (سبز) داریم که قیمت باز آن ۱۰۰۰ تومان، قیمت بسته ۱۱۰۰ تومان، بالاترین قیمت ۱۲۰۰ تومان و پایین‌ترین قیمت ۹۵۰ تومان است. این بدان معناست که در این دوره زمانی، خریداران کنترل بازار را در دست داشتند و قیمت با رشد ۱۰۰ تومانی بسته شده است، هرچند در طول دوره نوسانات بیشتری داشته است.

"کندل‌ها داستان نبرد بین خریداران و فروشندگان را روایت می‌کنند. هر کندل نشان‌دهنده نتیجه این نبرد در یک دوره زمانی مشخص است."

انواع تایم‌فریم‌ها (Timeframes)

تایم‌فریم به دوره زمانی اشاره دارد که هر کندل یا نقطه در نمودار نشان می‌دهد. انتخاب تایم‌فریم مناسب به سبک معاملاتی، اهداف سرمایه‌گذاری و شخصیت معامله‌گر بستگی دارد.

تایم‌فریم‌های کوتاه‌مدت (Intraday)

مناسب برای معامله‌گران روزانه و اسکالپرها

۱ دقیقه (M1) ۵ دقیقه (M5) ۱۵ دقیقه (M15) ۳۰ دقیقه (M30)
تایم‌فریم‌های کوتاه‌مدت

مناسب برای نوسان‌گیران (Swing Traders)

۱ ساعت (H1) ۴ ساعت (H4) روزانه (D1)
تایم‌فریم‌های میان‌مدت

مناسب برای سرمایه‌گذاران متوسط‌مدت

هفتگی (W1) ماهانه (MN)
تایم‌فریم‌های بلندمدت

مناسب برای سرمایه‌گذاران بلندمدت

سه‌ماهه سالانه
تایم‌فریم سبک معاملاتی تعداد معاملات هدف سود ریسک
۱-۱۵ دقیقه اسکالپینگ زیاد (۱۰+ در روز) کم (۰.۱-۰.۵٪) بالا
۳۰ دقیقه - ۴ ساعت معامله‌گری روزانه متوسط (۱-۵ در روز) متوسط (۱-۳٪) متوسط
روزانه - هفتگی نوسان‌گیری کم (۱-۱۰ در ماه) بالا (۵-۲۰٪) کم تا متوسط
ماهانه - سالانه سرمایه‌گذاری بسیار کم (۱-۵ در سال) بسیار بالا (۲۰٪+) کم

چگونه تایم‌فریم مناسب انتخاب کنیم؟

انتخاب تایم‌فریم مناسب یکی از مهم‌ترین تصمیمات هر معامله‌گر است. این انتخاب به عوامل مختلفی بستگی دارد:

زمان در دسترس

اگر شغل تمام وقت دارید، تایم‌فریم‌های کوتاه مثل ۱ دقیقه مناسب شما نیست. تایم‌فریم روزانه یا هفتگی بهتر است.

تحمل ریسک

اگر تحمل ریسک پایینی دارید، تایم‌فریم‌های بلندمدت با نوسانات کمتر مناسب‌تر هستند.

هدف سرمایه‌گذاری

برای اهداف کوتاه‌مدت (هفته‌ای) از تایم‌فریم‌های کوچک‌تر، برای اهداف بلندمدت از تایم‌فریم‌های بزرگ‌تر استفاده کنید.

شخصیت معامله‌گری

اگر صبور هستید، تایم‌فریم‌های بزرگ‌تر؛ اگر سریع تصمیم می‌گیرید، تایم‌فریم‌های کوچک‌تر مناسب‌ترند.

تکنیک چند تایم‌فریمی (Multi-Timeframe Analysis)

اکثر معامله‌گران حرفه‌ای از تحلیل چند تایم‌فریمی استفاده می‌کنند. به این صورت که روند کلی را در تایم‌فریم بزرگ (مثلاً روزانه) شناسایی کرده و نقاط ورود را در تایم‌فریم کوچک‌تر (مثلاً ۱ ساعته) پیدا می‌کنند.

آزمون کوچک درس

آیا مفاهیم این درس را به خوبی یاد گرفته‌اید؟ این آزمون کوتاه را انجام دهید:

سوال ۱: کدام نوع نمودار محبوب‌ترین و پرکاربردترین نمودار در تحلیل تکنیکال است؟
الف
نمودار خطی
ب
نمودار شمعی (کندل استیک)
ج
نمودار میله‌ای
د
نمودار نقطه‌ای

نکات پایانی و جمع‌بندی

در این درس با دو مفهوم اساسی تحلیل تکنیکال آشنا شدید: انواع نمودارها و تایم‌فریم‌ها. به یاد داشته باشید:

  1. نمودار شمعی محبوب‌ترین است - به دلیل نمایش اطلاعات کامل و الگوهای واضح، اکثر تحلیلگران از نمودار شمعی استفاده می‌کنند.
  2. تایم‌فریم مناسب شخصی است - هیچ تایم‌فریم "بهترینی" وجود ندارد. تایم‌فریم مناسب به شرایط و شخصیت شما بستگی دارد.
  3. تحلیل چند تایم‌فریمی - برای تحلیل دقیق‌تر، همیشه از چند تایم‌فریم استفاده کنید.
  4. تمرین کنید - با استفاده از حساب‌های دمو (آزمایشی)، با انواع نمودارها و تایم‌فریم‌ها کار کنید تا بهترین ترکیب را برای خود پیدا کنید.

نکته پایانی

یک تحلیلگر تکنیکال موفق مانند یک عکاس حرفه‌ای است که از لنزهای مختلف (تایم‌فریم‌ها) برای دیدن سوژه (بازار) از زوایای مختلف استفاده می‌کند. هیچ لنزی به تنهایی کامل نیست، اما ترکیب آنها تصویر کاملی ارائه می‌دهد.

آماده درس بعدی هستید؟

در درس بعدی با مفهوم بسیار مهم خطوط روند، حمایت و مقاومت آشنا خواهیم شد. این مفاهیم پایه‌ای‌ترین و کاربردی‌ترین ابزارهای تحلیل تکنیکال هستند.

 معرفی انواع نمودارهای قیمتی (خطی، شمعی، و غیره)

هر نوع نمودار قیمتی بر اساس ساختار و ویژگی‌های خاص خود، می‌تواند اطلاعات متفاوتی از بازار ارائه دهد. انتخاب نوع نمودار به هدف معامله‌گر و سبک تحلیل او بستگی دارد. برای بررسی سریع و ساده، نمودارهای خطی و شمعی بسیار پرکاربرد هستند، اما برای تحلیل‌های عمیق‌تر و شناسایی روندهای پایدار، نمودارهای رنکو، هایکن آشی و نقطه و شکل مفیدتر هستند
نمودار شمعی

در تحلیل تکنیکال و معامله‌گری، نمودارهای قیمتی نقش بسیار مهمی دارند. معامله‌گران از نمودارها برای بررسی تاریخچه قیمتی و پیش‌بینی حرکات آینده قیمت استفاده می‌کنند. هر نوع نموداری با ساختار خاص خود، اطلاعات متفاوتی از بازار ارائه می‌دهد. در اینجا به معرفی انواع نمودارهای قیمتی پرکاربرد می‌پردازیم:

1. نمودار خطی (Line Chart):

نمودار خطی
نمودار خطی

نمودار خطی ساده‌ترین نوع نمودار است. این نمودار تنها قیمت بسته شدن (Close Price) دارایی را در بازه‌های زمانی مشخص نشان می‌دهد و این نقاط را به وسیله یک خط به هم وصل می‌کند.

ویژگی‌ها:

  • سادگی: به دلیل استفاده از یک نقطه (قیمت بسته شدن) در هر بازه زمانی، این نمودار برای دیدن روند کلی بازار بسیار ساده و کاربردی است.
  • کاهش نویز: با توجه به اینکه فقط قیمت بسته شدن نشان داده می‌شود، نویزهای قیمتی از نمودار حذف می‌شوند و روند کلی مشخص‌تر خواهد بود.

مثال:

اگر قیمت بسته شدن روزانه یک سهم برای 10 روز متوالی ثبت شود، نقاطی که هر روز مشخص می‌شود به هم وصل شده و نمودار خطی شکل می‌گیرد.


2. نمودار میله‌ای (Bar Chart):

نمودار میله ای
نمودار میله ای

نمودار میله‌ای به هر بازه زمانی (مثلاً یک روز) به صورت یک میله عمودی نگاه می‌کند. هر میله چهار اطلاعات کلیدی را نشان می‌دهد:

  • قیمت باز شدن (Open Price)
  • قیمت بالاترین (High Price)
  • قیمت پایین‌ترین (Low Price)
  • قیمت بسته شدن (Close Price)

ویژگی‌ها:

  • اطلاعات کامل‌تر: نسبت به نمودار خطی، اطلاعات بیشتری درباره رفتار قیمت در طول بازه زمانی ارائه می‌دهد.
  • نوسانات قیمتی: هر میله، نوسانات روزانه یا بازه زمانی انتخاب‌شده را نمایش می‌دهد.

مثال:

یک میله بلند نشان می‌دهد که در آن بازه، نوسانات قیمتی زیادی وجود داشته و اگر قیمت باز شدن پایین‌تر از قیمت بسته شدن باشد، این به معنی صعود قیمت در آن بازه است.


3. نمودار شمعی (Candlestick Chart):

نمودار شمعی
نمودار شمعی

نمودار شمعی یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین نمودارها در تحلیل تکنیکال است. این نمودار شبیه به نمودار میله‌ای است و قیمت باز شدن، بالاترین، پایین‌ترین و بسته شدن را نشان می‌دهد، اما تفاوت آن در نحوه نمایش این اطلاعات است.

اجزاء نمودار شمعی:

  • بدنه (Body): نشان‌دهنده فاصله بین قیمت باز شدن و بسته شدن است. اگر قیمت بسته شدن بیشتر از قیمت باز شدن باشد، شمع معمولاً سفید یا سبز است (صعودی)، و اگر کمتر باشد، شمع سیاه یا قرمز است (نزولی).
  • سایه (Wick): خطوطی که از بدنه به بالا یا پایین امتداد دارند، نشان‌دهنده بالاترین و پایین‌ترین قیمت در آن بازه زمانی هستند.

ویژگی‌ها:

  • الگوهای قیمتی: نمودار شمعی الگوهای بسیار زیادی دارد (مانند چکش، دوجی، ستاره صبحگاهی و …) که برای تحلیل روند بازار استفاده می‌شوند.
  • وضوح بیشتر: معامله‌گران می‌توانند به وضوح نوسانات قیمت و احساسات بازار (صعودی یا نزولی بودن) را از این نمودار تشخیص دهند.

مثال:

اگر در یک بازه زمانی قیمت باز شدن یک دارایی 100 واحد و قیمت بسته شدن آن 110 واحد باشد، شمع سبز خواهد بود و نشان‌دهنده افزایش قیمت است.


4. نمودار هایکن آشی (Heikin Ashi):

نمودار هایکن آشی
نمودار هایکن آشی

نمودار هایکن آشی شباهت زیادی به نمودار شمعی دارد اما با این تفاوت که فرمول محاسبه شمع‌ها متفاوت است. این نمودار برای شناسایی روندها و کاهش نویز بازار کاربرد دارد.

ویژگی‌ها:

  • نوسانات کمتر: در نمودار هایکن آشی، نویز بازار کاهش پیدا کرده و شمع‌های آن با میانگین‌گیری از قیمت‌ها به وجود می‌آیند.
  • روندهای بهتر: به دلیل فیلتر شدن نویز، روندها راحت‌تر قابل شناسایی هستند.

مثال:

وقتی بازار صعودی است، شمع‌های هایکن آشی طولانی و سبز رنگ هستند و نشان می‌دهند که روندی پایدار وجود دارد.


5. نمودار نقطه و شکل (Point and Figure Chart):

نمودار نقطه و شکل
نمودار نقطه و شکل

این نوع نمودار کاملاً متفاوت از نمودارهای دیگر است. در نمودار نقطه و شکل، محور زمانی در نظر گرفته نمی‌شود و فقط حرکت قیمت‌های قابل توجه نشان داده می‌شود. به جای رسم خطوط یا شمع‌ها، از ستون‌های X و O استفاده می‌شود. X‌ها نشان‌دهنده افزایش قیمت و O‌ها نشان‌دهنده کاهش قیمت هستند.

ویژگی‌ها:

  • محور زمان ندارد: این نمودار از تغییرات بزرگ قیمت پیروی می‌کند و محور زمانی ندارد.
  • تمرکز بر نوسانات قیمتی مهم: این نمودار حرکات قیمتی کوچک و نویزها را حذف می‌کند و فقط نوسانات بزرگ را نشان می‌دهد.

مثال:

اگر قیمت یک دارایی به میزان قابل توجهی افزایش یابد، یک ستون X ایجاد می‌شود و اگر کاهش یابد، یک ستون O ایجاد می‌شود. اگر قیمت نوسانات کوچک داشته باشد، در این نمودار نمایش داده نمی‌شود.


6. نمودار رنکو (Renko Chart):

نمودار رنکو
نمودار رنکو

نمودار رنکو نیز مانند نمودار نقطه و شکل بر اساس حرکت قیمت عمل می‌کند و زمان در آن اهمیتی ندارد. در این نمودار، آجرهایی با اندازه ثابت رسم می‌شود که هر یک نشان‌دهنده افزایش یا کاهش قیمت است.

ویژگی‌ها:

  • آجرهای ثابت: هر آجر نشان‌دهنده یک میزان ثابت از تغییر قیمت است.
  • تمرکز بر روند: نمودار رنکو به خوبی برای شناسایی روندها استفاده می‌شود، زیرا حرکات قیمتی غیرمهم حذف می‌شوند.

مثال:

اگر تغییرات قیمتی به اندازه 10 واحد باشد، با هر 10 واحد افزایش یا کاهش یک آجر جدید ایجاد می‌شود.


7. نمودار کاگی (Kagi Chart):

نمودار کاگی
نمودار کاگی

این نوع نمودار مانند نمودار رنکو و نقطه و شکل، از حرکت قیمت پیروی می‌کند و بر اساس زمان نیست. نمودار کاگی بر اساس تغییرات قیمتی قابل توجه، با استفاده از خطوط عمودی و افقی رسم می‌شود و زمانی که قیمت به مقدار خاصی می‌رسد، جهت خطوط تغییر می‌کند.

ویژگی‌ها:

  • نوسانات بزرگ را دنبال می‌کند: نوسانات کوچک و نویزهای بازار را حذف کرده و فقط تغییرات بزرگ را نشان می‌دهد.
  • تغییر رنگ خطوط: هنگام تغییر روند، رنگ و ضخامت خطوط تغییر می‌کند و روند صعودی یا نزولی را نشان می‌دهد.

نتیجه‌گیری:

هر نوع نمودار قیمتی بر اساس ساختار و ویژگی‌های خاص خود، می‌تواند اطلاعات متفاوتی از بازار ارائه دهد. انتخاب نوع نمودار به هدف معامله‌گر و سبک تحلیل او بستگی دارد. برای بررسی سریع و ساده، نمودارهای خطی و شمعی بسیار پرکاربرد هستند، اما برای تحلیل‌های عمیق‌تر و شناسایی روندهای پایدار، نمودارهای رنکو، هایکن آشی و نقطه و شکل مفیدتر هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *